Իրանը Նոբելյան խաղաղության մրցանակի դափնեկիր Նարգիզ Մոհամմադիին դատապարտել է ավելի քան 7 տարվա ազատազրկման,- կիրակի օրը հայտարարել են նրա կողմնակիցները, քանի որ Թեհրանը խստացնում է բոլոր այլախոհների դեմ պայքարը՝ համազգային բողոքի ցույցերից և անվտանգության ուժերի ձեռքով հազարավոր մարդկանց մահվան հետևանքով,- գրում է The Guardian պարբերականը։
Աջակիցների խոսքով՝ Մոհամմադին, որը բողոքի ակցիաների ժամանակ ձերբակալվել էր դեռ նախորդ տարվա դեկտեմբերին, փետրվարի 2-ից հացադուլ է հայտարարել։
Իրավապաշտպան գործունեության տարիներին Նարգիզ Մոհամմադին ձերբակալվել է 13 անգամ և 5 անգամ դատապարտվել ազատազրկման: 2022 թվականի հունվարին Մոհամմադիին դատապարտել էին 8 տարվա ազատազրկման՝ «պետության դեմ քարոզչության» և «Սաուդյան Արաբիայի օգտին լրտեսության» համար։ 2023 թվականի օգոստոսին նրա ազատազրկման ժամկետը երկարաձգվել էր ևս 1 տարով։
Նույն թվականին Մոհամմադին դարձավ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, որը նրան շնորհվեց «Իրանում կանանց բռնաճնշումների դեմ պայքարի և բոլորի համար մարդու իրավունքների և ազատությունների խթանման օգտին պայքարելու համար»: 2024 թվականի դեկտեմբերին Մոհամմադին, բժշկական պատճառներից ելնելով, պատժից ժամանակավոր ազատման իրավունք էր ստացել։
Մոհամմադիի կողմնակիցները հղում անելով նրա փաստաբան Մոստաֆա Նիլիին, հաստատել են դատավճռի մասին լուրը, որ կայացվել է շաբաթ օրը՝ Մաշհադ քաղաքի դատարանի կողմից։
«Նա դատապարտվել է 6 տարվա ազատազրկման՝ «հավաքի և դավադրության» համար, 1․5 տարվա՝ քարոզչության համար և երկամյա ճանապարհորդության արգելքի», - գրել է նա։ Մոհամմադին ևս 2 տարվա ներքին աքսոր էր ստացել Խոսֆ քաղաքում, որը գտնվում է մայրաքաղաք Թեհրանից մոտ 740 կմ (460 մղոն) հարավ-արևելք, հավելել է փաստաբանը։
Աջակիցները նրա դեկտեմբերյան ձերբակալությունից ամիսներ առաջ զգուշացրել էին, որ 53-ամյա Մոհամմադին կարող է կրկին բանտարկվել, քանի որ 2024 թվականի դեկտեմբերին բժշկական պատճառներով արձակուրդ է ստացել՝ 3 շաբաթով։ Նրա բանտից դուրս մնալու ժամկետը երկարաձգվեց, հնարավոր է՝ ակտիվիստների և արևմտյան տերությունների կողմից Իրանին ճնշում գործադրելու պատճառով նրան ազատության մեջ պահելու համար։ Նա մնաց դրսում նույնիսկ հունիսին Իրանի և Իսրայելի միջև տեղի ունեցած 12-օրյա պատերազմի ժամանակ։
Մոհամմադին շարունակեց իր ակտիվությունը հանրային բողոքի ցույցերի և միջազգային լրատվամիջոցներում ելույթների միջոցով, այդ թվում՝ նույնիսկ մի պահ ցույցեր անցկացնելով Թեհրանի հայտնի Էվին բանտի առջև, որտեղ նա պահվում էր։ Նա 13 տարի և 9 ամիս ազատազրկման էր դատապարտվել պետական անվտանգության դեմ դավադրության և Իրանի կառավարության դեմ քարոզչության մեղադրանքով։
Նա նաև աջակցել էր Մահսա Ամինիի 2022 թվականի մահից հետո բռնկված համազգային բողոքի ցույցերին, որոնց ընթացքում կանայք բացահայտորեն մարտահրավեր են նետել կառավարությանը՝ չկրելով հիջաբ։
Մոհամմադին բանտարկության ժամանակ բազմաթիվ սրտի կաթվածներ է տարել՝ նախքան 2022 թվականին շտապ վիրահատության ենթարկվելը,- ասում են նրա կողմնակիցները։ 2024 թվականի վերջին նրա փաստաբանը հայտնել է, որ բժիշկները հայտնաբերել են, որ նա ունի ոսկրային վնասվածք, որը, նրանց կարծիքով, կարող է քաղցկեղածին լինել։ Այն հետագայում հեռացվել է։
«Հաշվի առնելով նրա հիվանդությունները, սպասվում է, որ նա ժամանակավորապես ազատ կարձակվի գրավի դիմաց, որպեսզի կարողանա բուժում ստանալ», - գրել է նրա փաստաբանը։
Ցույցերից ի վեր՝ իրանցի պաշտոնյաները ավելի կոշտ դիրքորոշում են որդեգրել բոլոր այլախոհների նկատմամբ։
