Հինգշաբթի օրը իշխանությունները հայտնել են, որ Նեպալում և Չինաստանի Տիբեթի հատվածում անհետ կորել է մոտ 1,500 մարդ, այդ թվում՝ ավելի քան 700 օտարերկրացի, այն բանից հետո, երբ ցեխի և քարերի հսկայական զանգվածը փլուզվել է հիմալայան գետը՝ առաջացնելով աղետալի հանկարծահաս հեղեղումներ։

Չորեքշաբթի օրը տեղի ունեցած աղետից հետո, որը քշել-տարել է Կատմանդուն Տիբեթի Լհասային կապող և արշավականներով ու ուխտավորներով լեցուն ճանապարհը, Նեպալի փրկարարները ուղղաթիռներով որոնում են ողջ մնացածներին և առաջին անհրաժեշտության ապրանքներ մատակարարում քաղաքներում ու հովիտներում մեկուսացած հազարավոր մարդկանց։

Ոստիկանությունից հայտնել են, որ ակնկալում են զոհերի թվի աճ՝ անցնելով 165-ը։

«Այս թիվը կավելանա, քանի որ մենք վերսկսել ենք որոնումները, և սպասվում է, որ ավելի շատ մարմիններ դուրս կբերվեն»,- Reuters-ին հայտնել է ոստիկանության խոսնակ Աբի Նարայան Կաֆլեն։

Ոստիկանության և տուրիզմի ոլորտի պատասխանատուների փոխանցմամբ՝ Նեպալում անհետ կորած 826 մարդկանց թվում կա մոտ 500 օտարերկրացի։

Ավելի քան երկու տասնյակ երկրներից անհետ կորած զբոսաշրջիկների թվում 177-ը Հնդկաստանից են, 63-ը՝ ԱՄՆ-ից, 34-ը՝ Ավստրալիայից, 33-ը՝ Մեծ Բրիտանիայից և 25-ը՝ Կանադայից։

Մալայզիայի ԱԳՆ-ն հայտնել է, որ իրենց 55 քաղաքացիների հետ կապ հաստատել չի հաջողվում, սակայն զոհերի մասին պաշտոնական հաստատում դեռ չկա։

Տիբեթի Գյիրոնգ շրջանում անհետ կորածների թիվը կազմում է 558, հինգշաբթի հայտնել է Չինաստանի պետական CCTV հեռուստաալիքը՝ նշելով, որ նրանցից 260-ը օտարերկրացիներ են։ Չինաստանը հայտնել է, որ զոհերի թիվը մնում է երեք։

Հաստատված տեսանյութերում երևում է, թե ինչպես են ջրի և ավերածությունների հսկայական զանգվածները քշում-տանում տասնյակ մարդկանց Գյիրոնգի սահմանային անցակետում, իսկ ջրհեղեղի հոսքը դեպի ներքև շարժվելիս Նեպալում սուզել է տներ, ճանապարհներ և էներգետիկ ենթակառուցվածքներ։

«Ցեխի հսկայական հոսք էր, որը շարժվում էր ուղիղ դեպի մեզ»,- պատմել է 68-ամյա Կեշավ Պրասադ Բարալը, ով ողջ է մնացել և այժմ բուժում է ստանում նեպալյան հիվանդանոցում։ «Մոտենալուն զուգընթաց այն ավելի ու ավելի էր բարձրանում։ Երբ տեսա, որ մտնում է մեր տուն, փորձեցի բռնել կնոջս ձեռքը և բարձրանալ տանիք։ Բայց ցեխը քշեց- տարավ նրան»։

Չորս ժամ անց ուղղաթիռը նրան տեղափոխել է անվտանգ վայր։ «Կինս դեռ ինչ-որ տեղ ցեխի տակ է»,- ավելացրել է նա։ «Նա այլևս չկա»։

Մեկ այլ փրկված պատմել է, որ փրկվել է՝ կառչելով մանգոյի ծառից, մինչ տեսնում էր, թե ինչպես է անհետանում այն տունը, որտեղ աշխատում էր։

ՍԿՍՎԵԼ ԵՆ ՇՏԱՊ ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՈՒՄՆԵՐԸ

Ամենաշատ տուժած շրջաններում ուղղաթիռներով վրաններ, սնունդ և առաջին անհրաժեշտության այլ ապրանքներ են նետվում, որոնք տրամադրել է հարևան Հնդկաստանը, հայտնել է Նեպալի բանակի խոսնակ Ռաջա Ռամ Բասնետը։

Բանակի և ոստիկանության ավելի քան 5,000 փրկարարներ միացել են որոնողափրկարարական աշխատանքներին, որոնց շնորհիվ հինգշաբթի օրը տարհանվել է 125 մարդ, այդ թվում՝ 20 օտարերկրացի, նշել է նա։

Նեպալի վարչապետ Բալենդրա Շահը ցամաքային ճանապարհով մեկնել է ամենաշատ տուժած շրջաններից մեկը՝ Նուվակոտ, ջրհեղեղի հետևանքով ստեղծված իրավիճակը գնահատելու համար, հայտնել է նրա գրասենյակը սոցիալական ցանցերում։

Նեպալի պաշտոնյաների նախնական տվյալներով՝ տարածաշրջանում տեղի ունեցած երկրաշարժը կարող էր պատճառ դառնալ սառցադաշտի ստորին հատվածի փլուզման և ջրհեղեղի բռնկման համար։

ԱՄՆ Երկրաբանական ծառայությունը (USGS) հայտնել է, որ սկզբում որպես 4.4 մագնիտուդով գրանցված երկրաշարժն իրականում սեյսմիկ էներգիա էր, որն առաջացել էր սառցադաշտային ապարների և սառույցի փլուզումից, որին հետևել է ցեխահոսքը։

Չինաստանի իշխանությունները Գյիրոնգում դեռևս փակված լճի պատճառով ռիսկեր են արձանագրել, որը գտնվում է Տիբեթ-Նեպալ սահմանային անցակետից վերև, ինչը կարող է բարդացնել փրկարարական աշխատանքները, հատկապես որ տեղումներ են կանխատեսվում, հայտնել է CCTV-ն։

Անցյալ տարվա հուլիսին Տիբեթի Պուրեպա սառցադաշտի գագաթին գտնվող լճի արագ դատարկումը մահացու ջրհեղեղի պատճառ էր դարձել Նեպալում։

Այս շաբաթվա զոհերից շատերը ուխտավորներ էին, որոնք ուղևորվում էին դեպի Կայլաշ Մանսարովար՝ Տիբեթում գտնվող բարձրալեռնային սրբատեղի, որը պաշտվում է հինդուիստների, բուդդիստների և այլոց կողմից։

Կայլաշ լեռը, որը հինդուիստները համարում են Շիվա աստծո նստավայրը, գտնվում է Մանսարովար լճի ափին, որը նույնպես սրբազան է համարվում շատերի համար։

Հիմալայան տուրիստական ընկերության գործադիր տնօրեն Սագար Պանդեյը հայտնել է, որ իրենց ընկերության հետ ուխտագնացության մեկնած 15 հնդիկ-ավստրալացիներ անհետ կորած են համարվում։

«Ոչ մի մարդածին բան, ոչ մի բնակավայր չի մնացել։ Ամեն ինչ հավասարվել է հողին»,- Reuters-ին հայտնել է նա՝ ուղղաթիռով աղետի գոտու վրայով թռչելուց հետո։ «Ուստի հյուրանոցում, ռեստորանում կամ մեքենայում գտնվող ցանկացած ոք, կարծում եմ, զոհվել է»։

Ավստրալիայի վարչապետ Էնթոնի Ալբանիզը նշել է, որ աղետի մասին տեղեկությունները քիչ են։

«Նեպալը զարգացող երկիր է»,- ասել է նա։ «Այն չունի այն ռեսուրսները, որոնք նման իրադարձության դեպքում կլինեին Ավստրալիայում, ուստի տեղեկատվություն ստանալը բարդ է»։

ԱՄՆ պետդեպարտամենտը հայտնել է, որ ուղարկում է աղետների արձագանքման հարցերով խորհրդական և տրամադրում է 500,000 դոլարի օգնություն։

Կանադան նույնպես ուշադիր հետևում է իրավիճակին, X-ում գրել է վարչապետ Մարկ Քարնին՝ ջրհեղեղները նկարագրելով որպես «միանգամայն ավերիչ»։

ՄԱԿ-ի թիմերն ու գործընկերները ապրանքներ և անձնակազմ են ուղարկում Նեպալի տուժած համայնքներին աջակցելու համար, հայտարարել է Գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը։

ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԵՐՈՒՄ ԵՐԵՎՈՒՄ Է, ԹԵ ԻՆՉՊԵՍ ԵՆ ՄԱՐԴԻԿ ՔՇՎՈՒՄ ՋՐԻ ԿՈՂՄԻՑ ՓԱԽՉԵԼԻՍ

Սահմանի չինական կողմում նկարահանված անվտանգության տեսախցիկների կադրերում երևում է, թե ինչպես են բազմաթիվ մարդիկ փախչում քարերի, ցեխի և ջրի հոսքից, որը ավերել է շենքերն ու մեքենաները։

Գյիրոնգի սահմանային նավահանգիստը առանցքային դեր ունի Չինաստանը Հարավային Ասիային կապող «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախագծում. վերջին տասնամյակում լայնածավալ զարգացման ջանքերի շրջանակներում այնտեղ կառուցվել են լոգիստիկ պարկեր, պահեստներ և ավտոկայանատեղիներ:

Նուվակոտի և Դհադինգի տուժած շրջաններից անհետ կորած ընտանիքի անդամների մասին տեղեկություններ փնտրող մարդիկ հավաքվել են նեպալյան բանակի ուսումնական կենտրոնի մոտ, որը ծառայում էր որպես ուղղաթիռներով փրկարարական գործողությունների բազա, երևում է կադրերում։

Տուժած շրջաններում մետրերով հաստությամբ ցեխի շերտերը ծածկել են տները, ծառերն ու մեքենաները։ Փրկվածներին տեղափոխող ուղղաթիռները ամբողջ օրը պտտվում էին օդում։

Planet Labs-ի արբանյակային լուսանկարների նախնական ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ սառույցի և ապարների փլուզումը առաջացրել է ջրհեղեղ, որը աղբ է տարել Լհենդե գետում՝ Նեպալ-Չինաստան Ռասուվագադհի սահմանային անցակետից մոտ 20 կմ (12 միլ) հյուսիս-արևելք, X-ում հայտնել են Նեպալի աղետների կառավարման պաշտոնյաները:

Հեռուստատեսային կադրերում երևում էին փլուզված տներ, ջրի վրա լողացող մեքենաներ և քշվող մետաղական կամուրջ, իսկ ականատեսները պատմում էին, որ ջուրը սուզել է ամբողջական գյուղեր։

«Ամենուր, ուր նայում ենք, ավերածություն է»,- ասել է Ռասուվայի առողջապահական աշխատող Տուլա Բահադուր ԲԻ-Քեյը։ «Գետին հարակից բնակավայրերը ամբողջովին քշվել-տարվել են։ Իմ սեփական ազգականներից հինգն անհետ կորած են»։