Նեպալում վագրերի պոպուլյացիան վերջին չորս տարիների ընթացքում աճել է մոտ 20 տոկոսով՝ հասնելով գնահատված 429-ի. չնայած մարդ-վայրի բնություն կոնֆլիկտի մարտահրավերներին՝ սա բնապահպանական կարևոր ձեռքբերում է: © Պրակաշ Մաթեմա, AFP
Նեպալում վագրերի պոպուլյացիան վերջին չորս տարիների ընթացքում աճել է մոտ 20 տոկոսով՝ հասնելով գնահատված 429-ի, չորեքշաբթի հայտնել են պաշտոնյաները: Սա բնապահպանական կարևոր ձեռքբերում է՝ չնայած մարդ-վայրի բնություն կոնֆլիկտի հարուցած մարտահրավերներին:
Վերջին համապետական ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ վագրերի թիվն ավելացել է 2022 թվականի 355-ի համեմատ՝ էլ ավելի ամրապնդելով հիմալայան այս երկրի հաջողությունը խոշոր կատվազգիների պահպանության գործում:
«Տվյալների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ վագրերի պոպուլյացիան յուրաքանչյուր տարի աճել է հինգ տոկոսով, և մենք ուրախ ենք տեսնել այս աճող միտումը»,— AFP-ին հայտնել է Նեպալի ազգային պարկերի և վայրի բնության պահպանության դեպարտամենտի մամուլի քարտուղար Բեդ Կումար Դհակալը:
Ուսումնասիրությունն անցկացվել է դեկտեմբերից հուլիս ընկած ժամանակահատվածում, և դրա հրապարակումը համընկեցվել է Վագրերի միջազգային օրվա հետ: Այն ընդգրկել է Նեպալի հարավային հարթավայրերի ավելի քան 7,300 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որտեղ բնակվում են այս գիշատիչները:
Բնապահպանները տեղադրել են շարժման դատչիկներով ավելի քան 3,600 տեսախցիկ հինգ պահպանվող տարածքներում, իսկ մասնագետները վերլուծել են հազարավոր լուսանկարներ՝ առանձին վագրերին ճանաչելու համար՝ ըստ նրանց մաշկի զոլերի յուրահատուկ նախշերի:
«Վագրերի թվաքանակի աճի պատճառն այն է, որ մենք կարողացանք ապահով պահել նրանց բնակության միջավայրը»,— նշել է բնապահպանության դեպարտամենտի էկոլոգ Հարի Բհադրա Աչարիան:
Անտառահատումները, բնակության միջավայրի կորուստը և որսագողությունը լուրջ մարտահրավերներ են եղել Ասիայում վագրերի պոպուլյացիաների համար, և Նեպալն արժանացել է միջազգային գովասանքի՝ այս անկման միտումը բեկանելու համար:
2010 թվականին Նեպալը միացավ 12 այլ երկրների՝ պարտավորվելով կրկնապատկել վագրերի թիվը մինչև 2022 թվականը:
Այն դարձավ առաջին պետությունը, որը հասավ այդ նպատակին՝ 2009 թվականի մոտ 121-ից 2022 թվականին վագրերի պոպուլյացիան հասցնելով 355-ի:
Վագրերի հարձակումները
Այնուամենայնիվ, բնապահպանական այս հաջողությունը նաև չնախատեսված ռիսկեր է բերել վագրերի բնակեցման գոտիներին մոտ ապրող համայնքների համար:
Պաշտոնական տվյալները ցույց են տալիս, որ 2019-ից 2023 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում վագրերի հարձակումներից զոհվել է առնվազն 38 մարդ:
«Տեղական համայնքները վճռորոշ դեր են խաղացել վագրերի թվաքանակի ավելացման գործում, սակայն կառավարությունն ու կազմակերպությունները քայլեր չեն ձեռնարկում, երբ վագրերը հարձակվում են հենց այդ համայնքների վրա»,— ասել է Բարդիա շրջանում վագրերի հարձակումներից տուժածների իրավունքների պաշտպան Նիշչալ Նեուպանեն:
Այս շրջանում այժմ ապրում է 112 վագր՝ 2009 թվականի ընդամենը 18-ի համեմատ:
WWF-ի (Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամ) Նեպալի ներկայացուցիչ Գանա Շյամ Գուրունգն ասել է, որ բնապահպանական ձեռքբերումներին զուգահեռ պետք է ջանքեր գործադրվեն՝ ապահովելու, որ «մարդիկ և վայրի բնությունը կարողանան միասին բարգավաճել»:
«Ներդրումներ անելով արդյունավետ համագոյակցության ծրագրերում՝ Նեպալը կարող է շարունակել հզոր օրինակ ծառայել վագրերի տարածման մյուս երկրների համար»:
20-րդ դարասկզբին վայրի բնության մեջ ապրում էր ավելի քան 100,000 վագր, սակայն 2010 թվականին նրանց համաշխարհային թիվը նվազեց՝ հասնելով մոտ 3,200-ի, ինչից հետո Ասիայի որոշ հատվածներում ցուցանիշները վերականգնվեցին՝ շնորհիվ ակտիվացված բնապահպանական ջանքերի:
(FRANCE 24՝ AFP-ի հետ համատեղ)
