AlJazeera-ն գրում է, որ Հնդկաստանում, Պակիստանում և Բանգլադեշում ջերմաստիճանը բարձրացել է սեզոնային միջինից զգալիորեն վեր՝ որոշ շրջաններում հասնելով կամ գերազանցելով 45-50°C-ը:
Հարավային Ասիան համակած ռեկորդային և մահաբեր շոգի ալիքը ջերմաստիճանը հասցրել է վտանգավոր մակարդակի՝ խաթարելով հարյուր միլիոնավոր մարդկանց առօրյան և նոր մտահոգություններ առաջացնելով աշխարհի ամենախիտ բնակեցված տարածաշրջաններից մեկի խոցելիության վերաբերյալ:
Պակիստանում տեղական արտակարգ իրավիճակների ծառայությունների տվյալներով՝ երեքշաբթի օրը առնվազն 10 մարդ է մահացել շոգի հետ կապված բարդություններից, իսկ հարևան Հնդկաստանում նույնպես հաղորդվել է բազմաթիվ մահերի մասին:
Թեև շոգի ալիքները Հարավային Ասիայում մինչմուսոնային շրջանի սովորական երևույթ են, օդերևութաբաններն ասում են, որ ներկայիս իրավիճակի ինտենսիվությունը, տևողությունը և աշխարհագրական ընդգրկումն աննախադեպ են: Փորձագետները սա ուղղակիորեն կապում են մարդածին կլիմայական փոփոխությունների հետ:
Ի՞նչն է առաջացնում շոգի ալիքները տարվա այս վաղ շրջանում
Հնդկաստանի Bharti Institute-ի հետազոտությունների տնօրեն Անջալ Պրակաշը Al Jazeera-ին բացատրել է, որ տարածաշրջանում գերիշխում են բարձր ճնշման համակարգերը, որոնք տաք օդը «գմբեթի» պես պահում են երկրի մակերևույթին մոտ՝ թույլ չտալով այն բարձրանալ ու հովանալ:
Բացի այդ, գիտնականները նշում են Էլ Նինյո (El Nino) երևույթի ազդեցությունը, որը տեղի է ունենում, երբ Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան հատվածի ջրերը սովորականից ավելի են տաքանում: Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպությունը (WMO) զգուշացրել է, որ կլիմայի փոփոխությունը կարող է էլ ավելի սրել այս երևույթի ազդեցությունը:
Ո՞ր երկրներն են ամենաշատը տուժել
Հնդկաստան Հնդկաստանի օդերևութաբանական վարչությունը (IMD) կանխատեսում է, որ մայիսին ջերմաստիճանը նորմայից բարձր կլինի 3-5 աստիճանով: Մահարաշտրա նահանգում արդեն գրանցվել է մինչև 46.9°C: Ապրիլի վերջին շաբաթվա ընթացքում Արևմտյան Բենգալիայում հաղորդվել է շոգից մահացած դպրոցական ուսուցիչների և այլ քաղաքացիների մասին:
Պակիստան Կարաչիում ջերմաստիճանը հասել է 44°C-ի, որն ամենաբարձրն է 2018 թվականից ի վեր: Իշխանությունները հորդորում են քաղաքացիներին խուսափել ուղիղ արևի ճառագայթներից և շատ հեղուկ օգտագործել:
Բանգլադեշ Մայրաքաղաք Դաքայում ապրիլին գրանցվել է 24 «տապի օր»՝ ամենաշատը վերջին 75 տարվա ընթացքում:
Ազդեցությունը մարդկանց վրա և անհավասարությունը
Հարվարդի համալսարանի գիտնական Կարտիկեյա Բհատոտիան նշում է, որ շոգի ազդեցությունը խորապես անհավասար է: Առավել վտանգված են տարեցները, հղիները և երեխաները:
Սակայն խնդիրը նաև սոցիալական է. Հնդկաստանի աշխատուժի մոտ երեք քառորդը (շուրջ 380 միլիոն մարդ) աշխատում է դրսում՝ ուղիղ արևի տակ: Նրանք ստիպված են ընտրություն կատարել առողջության և օրական վաստակի միջև:
Կառավարությունների արձագանքը
Չնայած Հնդկաստանն ունի «Շոգի դեմ գործողությունների պլաններ», դրանք հաճախ չեն հասնում ոչ ֆորմալ սեկտորի աշխատողներին: Փորձագետները պնդում են, որ անհրաժեշտ են համակարգային փոփոխություններ՝ շենքերի նախագծման ստանդարտների վերանայում և աշխատողների պաշտպանության խիստ մեխանիզմներ:
Պակիստանցի փորձագետ Ֆահադ Սաիդը նշում է, որ կառավարությունները հաճախ թերագնահատում են մահացության թվերը՝ քաղաքական հետևանքներից խուսափելու համար, ինչը խանգարում է միջազգային օգնություն ստանալուն և իրական աղետին դիմակայելուն:
Արդյո՞ք շոգն ապագայում կուժեղանա
Այո: Կլիմայական մոդելները ցույց են տալիս, որ Հարավային Ասիայում ծայրահեղ շոգի հաճախականությունն ու ինտենսիվությունը միայն աճելու են: Սակայն մասնագետները շեշտում են, որ ճիշտ պլանավորման և վաղ նախազգուշացման համակարգերի դեպքում հնարավոր է նվազեցնել մարդկային տառապանքն ու կորուստները:
