ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցից արգելափակված նավերը դուրս բերելու ԱՄՆ ռազմական գործողությունը ժամանակավորապես դադարեցվել է։ Թրամփն այս մասին հայտարարել է երեքշաբթի օրը իր Truth Social հարթակում։
Նա նշել է, որ որոշումը կայացվել է՝ հիմնվելով Պակիստանի և այլ երկրների խնդրանքի վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն փաստը, որ մեծ առաջընթաց է գրանցվել Իրանի ներկայացուցիչների հետ ամբողջական և վերջնական համաձայնագրի ուղղությամբ։
«Մենք փոխադարձ համաձայնության ենք եկել, որ քանի դեռ շրջափակումը մնում է լիարժեք ուժի մեջ, «Ազատություն» նախագիծը (նավերի տեղաշարժը Հորմուզի նեղուցով) կարճ ժամանակով կդադարեցվի՝ տեսնելու համար, թե արդյոք համաձայնագիրը կարող է վերջնական տեսքի բերվել և ստորագրվել», - գրել է նա։
Իրանի կողմից որևէ անմիջական մեկնաբանություն չի եղել։
Թրամփի հայտարարությունը հաջորդեց Ծոցում լարվածության էսկալացիային, երբ ԱՄՆ զինվորականները հայտնեցին Հորմուզի նեղուցում իրանական մի քանի նավակների, թևավոր հրթիռների և անօդաչու սարքերի ոչնչացման մասին։ Արաբական Միացյալ Էմիրությունները հայտարարեցին, որ իրենց հակաօդային պաշտպանությունը երկրորդ օրն անընդմեջ դիմակայում է Իրանից իրականացվող հրթիռային հարձակումներին, մինչդեռ Հորմուզի նեղուցում գտնվող մեկ այլ առևտրային նավ հայտնել է «անհայտ արկի» հարվածի մասին։
Իր հերթին, Իրանի իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) հրապարակել է նեղուցի նոր քարտեզ՝ իրանական վերահսկողության ընդլայնված տարածքով, և նախազգուշացրել է նավերին՝ հետևել իր սահմանած միջանցքներին, այլապես կբախվեն վճռական պատասխանի։
Վաշինգտոնում Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն լրագրողներին ասել է, որ ԱՄՆ-ն ավարտել է իր հարձակողական գործողությունները Իրանի դեմ, և «կրակոցներ չեն լինի, քանի դեռ առաջինը մեզ վրա չեն կրակել»։ Բայց Իրանը պետք է «գին վճարի» նեղուցը վերահսկելու իր ջանքերի համար, ասել է նա։
«Հորմուզի նեղուցը չի պատկանում Իրանին։ Նրանք իրավունք չունեն փակել այն, պայթեցնել նավերը և ականներ տեղադրել», - ասել է Ռուբիոն։ «Ոչ մի պարագայում մենք չենք կարող ապրել մի աշխարհում, որտեղ ընդունում ենք, որ պետք է տուրք վճարել Իրանին՝ նեղուցով անցնելու համար։ Դա ստեղծում է վտանգավոր նախադեպ»։
Ծովային այս անցումը, որով սովորաբար անցնում է համաշխարհային էներգակիրների մոտ մեկ հինգերորդը, փաստացի փակվել է Իրանի կողմից այն բանից հետո, երբ փետրվարի 28-ին սկսվեց պատերազմը։ Ապրիլին կայացած հրադադարից հետո ԱՄՆ-ն սեփական շրջափակումն է սահմանել իրանական նավահանգիստների վրա՝ փորձելով ստիպել Թեհրանին համաձայնել Վաշինգտոնի պայմաններին, ներառյալ միջուկային հարստացման ամբողջական դադարեցումը։
Նեղուցի փակումը խաթարել է համաշխարհային առևտուրը՝ առաջացնելով նավթի գների կտրուկ աճ և գլոբալ ռեցեսիայի վախեր։
Թրամփը լրագրողներին ասել է, որ ԱՄՆ-ի ռազմական և տնտեսական գործողությունները ստիպում են Թեհրանին բանակցել։ «Իրանը ցանկանում է գործարք կնքել։ Երբ քո բանակը լիովին չկա, մենք կարող ենք նրանց հետ անել այն ամենը, ինչ ուզում ենք», - նշել է նա։
ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը հավելել է, որ նեղուցում վերջին բռնությունները չեն խախտում հաստատված զինադադարը։ «Ամերիկյան ուժերը կարիք չեն ունենա մտնել իրանական ջրեր։ Մենք կռիվ չենք փնտրում, բայց Իրանին չի կարելի թույլ տալ արգելափակել միջազգային ջրային ուղիները»․ AlJazeera
