Եվրոպական հանձնաժողովը նոր հաղորդագրություն է ընդունել, որով կոչ է անում որդեգրել առավել համակարգված մոտեցում ԵՄ ողջ տարածքում անտառային հրդեհների ռիսկերի կառավարման հարցում՝ ներառելով կանխարգելումը, պատրաստվածությունը, արձագանքումը և վերականգնումը:

Այս ռազմավարությունը հաջորդում է Copernicus-ի (CEMS) հրապարակած նոր զեկույցին, որը հաստատում է, որ 2025 թվականը եղել է ԵՄ պատմության մեջ ամենածանր հրդեհավտանգ տարին։ Այրվել է ավելի քան մեկ միլիոն հեկտար տարածք, ինչը մոտավորապես հավասար է Կիպրոսի մակերեսին:

Հիմնական փաստերը

• Ռեկորդային վնաս. 2025-ին ԵՄ 25 անդամ երկրներում այրվել է 1,079,538 հեկտար, ինչը գրեթե կրկնակի գերազանցում է 2006-2024թթ. տարեկան միջին ցուցանիշը:

• Ամենաշատ տուժած երկրները. Հրդեհների պիկը գրանցվել է օգոստոսին, հատկապես Իսպանիայում և Պորտուգալիայում:

• Ընդհանուր պատկեր. Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի տարածաշրջանում այրված ընդհանուր տարածքը կազմել է 2.24 միլիոն հեկտար: Ուկրաինան ամենաշատ տուժած երկիրն էր, որին բաժին է ընկել այրված ընդհանուր տարածքի գրեթե 30%-ը:

Միջերկրածովյան տարածաշրջանի ճգնաժամը

Արևմտյան Միջերկրածովյան տարածաշրջանը դարձավ հրդեհների էպիկենտրոնը 2025թ. օգոստոսին: Միայն երեք շաբաթվա ընթացքում հրդեհները ոչնչացրել են 561,322 հեկտար տարածք: Իբերյան թերակղզու հյուսիս-արևմուտքում գրանցվել է գրեթե միաժամանակ բռնկված 22 խոշոր հրդեհ, որոնցից յուրաքանչյուրը գերազանցել է 5,000 հեկտարը:

Փոփոխվող միտումներ. հրդեհները տարածվում են դեպի հյուսիս

Զեկույցը հաստատում է երկու հստակ միտում.

1. Հրդեհները դառնում են ավելի մեծ, և «մեգահրդեհների» հաճախականությունը մեծանում է:

2. Աշխարհագրության ընդլայնում. Հրդեհներն ավելի հաճախ են սկսում ազդել հյուսիսային շրջանների վրա (Սկանդինավիա, Կենտրոնական և Հյուսիսարևմտյան Եվրոպա), որոնք նախկինում համարվում էին քիչ վտանգավոր:

• Յոթ երկրներ (այդ թվում՝ Իսպանիան, Գերմանիան, Կիպրոսը և Միացյալ Թագավորությունը) գրանցել են իրենց պատմության վատթարագույն հրդեհային շրջանը:

Պահպանվող տարածքները վտանգի տակ

2025-ին այրված հողերի զգալի մասը (424,023 հեկտար) գտնվել է Natura 2000 պահպանվող տարածքներում: Սա երբևէ գրանցված ամենաբարձր ցուցանիշն է: Այրված հողերի 19%-ը գյուղատնտեսական նշանակության էր, իսկ 25%-ը՝ անտառներ:

ԵՄ արձագանքը և Copernicus-ի դերը

ԵՄ-ն նպատակ ունի բարելավել EFFIS (Անտառային հրդեհների տեղեկատվական համակարգ) մոնիթորինգի հնարավորությունները: Առաջարկվում է ստեղծել համաեվրոպական ստանդարտացված մոդելներ, որոնք թույլ կտան ավելի ճշգրիտ կանխատեսել ռիսկերը և բարձրացնել բնակավայրերի դիմակայունությունը հրդեհների նկատմամբ․ Copernicus Eu